Gmina Milejów

Zarys historyczny

Początki rozwoju gospodarczego sięgają przełomu XVIII i XIX w. W 1885 r. Milejów był rozwijającym się ośrodkiem gospodarczym, w którym znajdował się piec wapienny, cegielnia, smolarnia, wydobywano kamień wapienny, torf, uprawiano plantacje tytoniu. Dalsze przyspieszenie rozwoju gospodarczego gminy wiązało się z budową pod koniec XIX w. stacji kolejowej w Jaszczowie na szlaku Kolei Nadwiślańskiej. Największym jednak osiągnięciem było powstanie w Milejowie w 1907 r. pierwszego dużego zakładu przemysłowego, jakim była cukrownia. W skład zarządu, który nadzorował cukrownię weszli ziemianie : Józef Drecki z Krzesimowa, Leon Przanowski z Krasnego, August Popławski z Łysołaj i Antoni Roztworowski z Milejowa. Dyrektorem został Stefan Jabłoński z Warszawy. Budowę rozpoczęto w 1907 r. a ukończono jesienią 1908 r., jeszcze przed kampanią cukrowniczą. Równocześnie rozpoczęto prace przy budowie bocznicy do Jaszczowa, kolejek dojazdowych do Krzesimowa, przez Antonimów, do Zgniłej Strugi przez Jaszczów i Białkę i później do Ciechanek Łańcuchowskich. Rozpoczęto też budowę dwóch domów mieszkalnych dla rzemieślników i budynku dla dyrektora. Cukrownia zatrudniała średnio 160 stałych pracowników. Głównymi plantatorami buraków byli okoliczni ziemianie, ale też włościanie. Niestety wielki kryzys gospodarczy, którego skutkiem był upadek cukrowni w Milejowie w 1935 r. zahamował rozwój Gminy.

W 1929 r. oddano do użytku w Milejowie nowy budynek szkoły podstawowej, siedmioklasowej, spełniającej rolę szkoły zbiorczej. W okresie okupacji dużym osiągnięciem było tajne nauczanie. Prowadzone było na szczeblu szkoły średniej w ośrodku Milejów- Jaszczów. Organizatorem nauki była Natalia Nakraszowa. Lekcje w szkole rozpoczęły się 1 października 1942 r. i trwały do końca okupacji. Zajęcia odbywały się w szkole w Jaszczowie i w domach prywatnych. Na egzaminy przyjeżdżali nauczyciele z Lublina, będący członkami Tajnej Organizacji Nauczycielskiej.

Po zakończeniu wojny podstawę systemu gospodarczego rozwoju ustroju stanowiła własność państwowa, centralnie zarządzana, która powstała drogą likwidacji własności prywatnej. W rolnictwie została przeprowadzona radykalna reforma rolna, a w przemyśle nacjonalizacja. W Gminie Milejów już jesienią 1944 r. rozparcelowano folwarki dziedziców, przyznając chłopom działki. Z dóbr milejowskich działki otrzymało 175 osób o wielkości od 0,5 ha do 3,5 ha ziemi. Na części gruntów folwarcznych w Łysołajach utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne , natomiast w Łańcuchowie Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną. Dwór w Łańcuchowie został przekształcony w szpital, natomiast dwór w Milejowie przeszedł we władanie Gminnej Spółdzielni ?Samopomoc Chłopska?. Natomiast pałac w Łysołajach zamieniono na szpital dla umysłowo i nerwowo chorych.

Opuszczony przez Niemców zakład przetwórczy w Milejowie został w 1944 r. przekształcony w państwowy Zakład Przetwórstwa Owocowo ? Warzywnego. Szczególnie szybko zaczął się rozwijać po 1955 r., gdy jego dyrektorem został Tadeusz Sobiński. W latach późniejszych duży wkład w rozwoju zakładu wnieśli dyrektorzy: Tadeusz Kita oraz Władysław Mazur. Rozwój zakładu przyczynił się do rozwoju Milejowa, jak też całego regionu. W Milejowie powstał Dom Kultury, Ośrodek Zdrowia, stadion sportowy, Liceum Ogólnokształcące, wybudowano bloki mieszkalne. Monopolistą w handlu była Gminna Spółdzielnia ?Samopomoc Chłopska?, która wybudowała w Milejowie duży pawilon handlowy, piekarnię i restaurację.

W 1944 r. z tajnych kompletów powstało w Milejowie Liceum Ogólnokształcące. Przez rok było to najpierw Prywatne Koedukacyjne Gimnazjum Ogólnokształcące, później własność Gminy, a od 1950 r. Państwowa Szkoła Ogólnokształcąca stopnia licealnego. W latach 1968-70 wybudowano nowy budynek liceum, a w 1971 r. nadano szkole imię Simona Bolivar. W 1968 r. powstała Milejowska Spółdzielnia Lokatorsko ? Własnościowa.

Dotychczasowe lata III Rzeczypospolitej upłynęły pod znakiem wielkich przemian we wszystkich sferach życia. W warunkach demokracji autentycznego znaczenia nabrała samorządność. Skorzystała na tym także Gmina Milejow, o czym świadczy wiele zrealizowanych inwestycji, wybudowano wiele dróg na terenie Gminy, w 1998 r. oddano do użytku biologiczno- mechaniczną oczyszczalnię ścieków. Wysiłkiem parafian rozbudowano kościół w Milejowie. W gospodarce procesy prywatyzacyjne objęły Zakłady Przetwórstwa owocowo-Warzywnego w Milejowie, które przejęła Spółka ?Agros?, a obecnie Fructo Maj.

W Łysołajach w miejsce Państwowego Gospodarstwa Ogrodniczego powstało Gospodarstwo Ogrodnicze ?EKO-VIT? spółka z o.o. Prywatyzacja powiązana została z redukcją zatrudnienia. Najwięcej pracowników zwolniono w Spółce ?Agros?. Sytuacja ta spowodowała, że pojawiło się w Gminie bezrobocie. W kulturze sporo ożywienia wniosło Towarzystwo Przyjaciół Milejowa, którego inicjatorem i pierwszym prezesem był znany dziennikarz Lubelski ? Tadeusz Gański. Cennym Osiągnięciem Towarzystwa jest wydawanie kwartalnika społeczno ? kulturalnego pt. ?Zeszyty Milejowskie?.